‘Veiligheidsaspecten’ geschreven door surfweer

Geplaatst op 16 jul in Algemeen

Momenteel valt er niets te surfen. De swell van afgelopen dagen is nu echt helemaal op en er komt niets meer bij. Tijd om over iets anders te schrijven in dezelfde stijl als de vorige blogs over surf-regels en een zeer uitgebreide over hoe een duckdive te doen. Deze keer gaat het over veiligheid, iets wat vaak onderbelicht blijft bij het golfsurfen. Als je kijkt naar hoe de kitesurfsport georganiseerd is, dan zouden we daar nog wat van kunnen leren. Natuurlijk is dat een nog grotere risicosport en niet te vergelijken met gewoon golven surfen. Mijn kinderen heb ik niet eens aangeboden om met kitesurfen te beginnen, voor ze een uitgegroeid zijn. Leer eerst maar eens goed golfsurfen en daarbij het belangrijkste element: zwemmen. Want je zal niet de eerste zijn die vanwege een versleten leash zonder board komt te zitten en terug naar het strand moet zwemmen. Ik heb het zelf ook twee keer meegemaakt, in Frankrijk in 2018 en in Portugal vorig jaar en ik kan je zeggen dat ik best wel een beetje ongerust was en niet direct tegen de stroming terug kwam.

Deze post vormt een checklist die je in staat stelt de juiste keuze te maken om veilig de zee in te gaan. Ben jij L.O.C.A.L? Dat is de vraag. Dit staat voor LeashObstakelsConditieAchterbanLine-up. Als jij op al deze vijf vragen met Ja kan beantwoorden weet je wat je doet en kan je de zee in (of juist niet). Dit is ook en wellicht juist verst(h)andig voor gebruik in het buitenland, als je op onbekende spots wilt gaat surfen en je dus nog niet zo ‘local’ bent.

(L)eash
Hoe snel verliest klitteband zijn klevende functie in de zee? Alleen een surfer kan die vraag beantwoorden met schaamrood op de kaken (zwemmen)! Na een maand of 4 intensief gebruik wordt het al minder en is het velcro aan vervanging toe. Helemaal als je van de Hollandse stevige enkels hebt waarbij het klitteband maar voor de helft sluit, loop je het risico dat je board los schiet na een hoge spoel actie. Ik heb het in mijn surf-carrière wel honderd keer meegemaakt met nu de leukste verhalen om na te vertellen. Maar op het moment zelf ben je dik in de problemen. Zoals die ene keer dat ik volgens de instructies van de leash de key-pocket had gebruikt en het was winter. Na een hele hoge golf schoot mijn surfboard los en lag mijn autosleutel op de bodem van de Noordzee. In wetsuit naar de merkgarage 10 km van het strand om op kenteken een noodsleutel te laten maken. Dit had zo op kookoftheday gekund.
Checkt dus ALTIJD of je leash goed vast zit en het klitteband voldoende kleefkracht heeft en laat je sleutel het best gewoon op het land. In een kluisje of ergens onder de auto verstopt. Een sleutel laten bijmaken zonder startblokkering is helemaal veilig, daarmee kan je auto wel open maar niet gestart worden. Is nog goedkoper ook en kan bij elke sleutelspecialist.

Als je in het buitenland gaat surfen is de routine hoe je de leash lost misschien nog wel belangrijker. Net als bij kitesurfen moet je één beweging los van je equipement kunnen komen. Het is mij niet vaak gebeurd, slechts een keer zat in in Nederland vast in een visnet (naast de zuid). In het buitenland zijn er veel meer obstakels waar je leash achter kan blijven hangen. Een rif, een strekdam, een paalhoofd (laatst nog gezien in Domburg) of rotzooi welke in de zee drijft enzovoorts.

Weet jij altijd direct of je het klittenband naar links of naar rechts hebt vast gedaan? Ook als je onder water wordt gehouden doordat je leash aan iets vast is komen te zitten? Er is een heel decennia geweest waarbij leashes waren voorzien van een quik release met een pinnetje als op een granaat. Daaraan kon je trekken om snel los te komen. Je zal niet de eerste zijn die door het vast blijven zitten van zn leash verdronken is. Leer deze routine dus aan op het strand voor je de zee in loopt.

Helaas slijt het klitteband wel snel van het open en dichtdoen. Dus een keer is genoeg en na een tijdje weet je uit automatisme altijd of je hem naar buiten of naar binnen lostrekt. Net zoals je direct weet aan welk been je leash vast zit. Zelfs een beginner weet dat na een paar keer surfen. Zo moeilijk is het dus niet om dit er in te krijgen. Het zou je leven kunnen redden.

O(bstakels)
Hierboven hebben we het al gehad hoe belangrijk het is om te weten welke obstakels je in zee kunt tegenkomen die voor meerdere soorten gevaar kunnen zorgen. Dat je leash ergens aan blijft hangen is niet het grootste gevaar van een obstakel. Wat vaker gebeurd is dat zo’n obstakel voor een werveling van de stroming zorgt en er muien te vinden zijn. Een goed voorbeeld hiervan is een havenhoofd, waarbij vooral de noordelijke havenhoofden de grootste mui-stroming opleveren. Dit komt enerzijds omdat ze in NL korter zijn dan de zuidelijke, maar anderzijds omdat het opkomende water uit het zuiden veel minder tijd neemt om hoogwater te bereiken dan de tijd dat het afgaande neemt om helemaal laagwater te worden. Desondanks staat er bij beide van deze getijdenbewegingen een stroming richting het havenhoofd en van daar af een stroming richting op zee die wel 1 km door kan gaan. Alleen bij het korte moment dat het helemaal laagwater is tot ongeveer halverwege het hoogwater-getij is de stroming van het havenhoofd af. Dit is volstrekt tegen alle bekende regels in van hoe de stroming langs onze kust staat. Want normaal gesproken staat de meeste stroming naar het noorden toe als het helemaal hoogwater is. Echter nu stroomt het bij de haven zodanig hard dat de stroming een een werveling terug naar de kust wordt geduwd en op een lokaal niveau eenmaal bij de kust naar het zuiden en naar het noorden splitst. Precies op dat punt de zee in naar buiten peddelen is op dat moment vaak een onmogelijke opgave. Vandaar dat je bijvoorbeeld voor Jumpteam op Scheveningen niemand ziet liggen bij WNW windkracht 6 en 2m swell, terwijl het daar dan heel dik kan breken. Links en rechts van deze break stroomt het water dan weer parallel langs de kust. Aan de ene kant dus naar het havenhoofd en dan naar buiten en aan de andere kant gewoon langs de kust naar het noorden tot aan het volgende havenhoofd bij IJmuiden. Vandaar dat je rechts van Jumpteam ook bijna niemand ziet liggen, want eenmaal in de de line-up ben je snel bij de pier bij het Kurhaus van Scheveningen. Daar wil je uiteraard ook niet tegenaan stromen, dus beter de andere kant er in als de stroming naar het noorden staat. Dat is altijd bij vloed en nog een aantal uren na het hoogste punt van hoogwater.
Samengevat:
Stroming naar het noorden vanaf een uur na laagwater t/m een tijdje na hoogwater (meeste stroming is meestal net een half uur voor helemaal hoog). Eenmaal hoog wordt het al iets minder en bij de havens zelfs weer de andere kant op dan je zou verwachten.
Stroming naar het zuiden is vanaf mid-tij naar laagwater het sterkst. Bij een zuidwester is dit dus het mooiste gedeelte om er in te duiken. Bij een noordwester of noorderdeining met wind absoluut niet, want dan stroom niet allee richting obstakels, maar eenmaal bij de obstakels ook naar buiten recht de zee op. Op zich kan het dan verstandig zijn om nog even te wachten tot het helemaal eb is met dan alsnog stroming, maar een meer overzichtelijke zee. Helaas is laagwater en windswell uit het noorden nergens echt een goede optie. Wanneer de wind helemaal wegvalt is dat juist wel weer het geval op alle spots in NL die boven de grote rivieren liggen (incl de wadden). Overigens is de stroming op de wadden meer WZW of zelfs West op Ameland bij opkomend tij. En tijdens eb gaat de stroming dan van oost naar west. De waterstroom gaat simpelweg met de bocht mee.

Dat het de ene keer harder stroomt dan de anders heeft te maken met de stand van de maan. Wanneer het volle maan is zal het 2 dagen later met springtij veel meer stromen en ook wanneer het nieuwe maan is. Veel minder stroming heb je tijdens doodtij wat zo’n 2 dagen na halve maan plaatsvindt. Overigens heeft bij ons in de Noordzee de wind een nog veel grotere invloed op de stroming dan het tij. Bij een stormachtige zuidwest zal er op sommige spots geen enkel moment de stroming aan de kust nog naar het zuiden toe bewegen, ook niet tijdens mid-tij naar eb laagwater. De enige optie om dan nog te gaan surfen is achter de beschutting van een obstakel te gaan liggen. Die zijn dus niet alleen maar gevaarlijk, maar soms juist ook heel veilig!

C(onditie)
Ben je topfit mocht je leash toch losschieten (of gewoon breken) om vanaf de achterste bank terug te zwemmen naar land? Zo nee, dan moet je vandaag maar even op de eerste bank blijven een spot zoeken. Je zwemconditie is het ultieme reddingsmiddel mocht je in de problemen komen. Train hiervoor als je de beste spots van de wereld op je bucketlist hebt staan. Een goede oefening is bijvoorbeeld de zeemijl van Bloemendaal. Hoewel ze die altijd de kant op doen waar de stroming naar toe gaat. Terwijl wij ook moeten leren zwemmen tegen de stroming in. Niet per se richting de kust, maar soms ook parallel aan de kust om uit een mui te komen. Of soms is het beste gewoon om niet in paniek te raken en je met de stroming mee te laten nemen de zee op. Met een beetje geluk hou je het wel een paar uur warm. Ook dat is overigens conditie. Hoe getraind zijn jouw bruine vetcellen? Doe je bijvoorbeeld aan Wim Hof ademhalingen of koudwater trainingen? Het kan helpen als je veel in de winter surft. En anders gewoon altijd een goed dik pak aantrekken. In het voorjaar een 5/3mm en in de zomer een 4/3 tenzij het strandweer is (dan is 3/2mm voldoende). Verder is de conditievraag niet alleen van toepassing voor je het water in gaat, maar ook zeker na een uur surfen. Ben je dan nog steeds fit genoeg om naar het strand te zwemmen als het moet? En eventueel iemand te hulp schieten, een zwemmer of een surfer die niet meer terugkomt?

A(chterban)
Niet onbelangrijk is je achterban of het (a)larm wat zou moeten afgaan als je na 3 uur surfen niet even laat weten dat je uit het water bent. Helemaal in de winter of op een spot waar niemand ander surf of voor wie rond zonsondergang nog gaat surfen. Drie keer helemaal fout mocht je gaan kitesurfen, want dat doe je altijd met een buddy. Met golfsurfen ligt het net even anders en is het advies om vooral een beetje op jezelf te letten. Hoewel het altijd fijn kan zijn als iemand in de buurt is. In ieder geval laat je altijd even weten dat je gaat en wanneer je er eventueel naar je gezocht moet worden als je niet terug op land blijkt te zijn gekomen. Dit kan ook met een app van de KNRM, waarbij je de begin en eindtijd van je sessie instelt. Download voor android en hier de download link voor Apple Appstore. Je kan daarbij je telefoon of smartwatch ook gewoon in de auto laten. Mocht je je niet op tijd afmelden, dan gaan ze in eerste instantie de opgeven relaties bellen. Als die geen gehoor geven, gaat de KNRM een zoekactie op touw zetten. Wel zo rustgevend al je hartje winter op de Maasvlakte er in je eentje in gaat met noordoost 7 en de tankers uit Azië om de 5 minuten langsvaren. Toen de tweede maasvlakte er net lag, waren er enorme plateau’s met zand in de line-up te vinden. Geweldige golven natuurlijk, maar ik heb een keer gehad dat ik echt 20 minuten moest peddelen om weer terug op het strand te komen. Check dus altijd je Achterban. Wie of wat slaat er na een vooraf bepaalde tijd Alarm als je van de aardbodem lijkt te zijn?

(L)ine-up
Misschien wel het grootste gevaar, je bent niet alleen. Dat begint al met het uitpeddelen naar de line-up. Ga je er recht doorheen? Dan zit je de andere surfers in de weg en heb je ook nog eens kans iemand die over je heenvalt. Peddel dus altijd met een grote boog om het groepje surfers heen (als je daar per se bij wilt liggen). Beter is natuurlijk om gewoon zelf een groepje te vormen en als die te groot wordt gewoon weer een nieuw groepje te maken. Het is zo simpel en heeft vaak alles te maken met conditie. Kun je van de pier af blijven peddelen als de stroming iedereen er naar toe brengt (de echte reden dat het daar 9/10 keer zo druk is). De ideale grootte van het groepje is natuurlijk nogal subjectief. Ik ken surfers die bij 2 in de line-up al helemaal roodgloeiend worden, terwijl het juist ook leuk is om golven te delen een beetje van elkaar te leren of stoked te zijn van die ene rit die je een ander ziet maken. Over het algemeen gesproken is een groepje van 3-5 surfers een leuk aantal. Beetje joelen mag, maar hou het wel rustig voor de rustzoekers in de line-up. Niemand zit te wachten op een waterdichte JBL ipv een Gopro op je board. Om nog maar niet te spreken van de jetski’s of boten die in de zomer met hun wake-chop even de line up komen ver-gallen. O ja, en dan hebben we ook nog de kitesurfers! Die hebben hun eigen zone downwind van de golfsurfspot op de meest populaire spots. Hun commentaar is echter dat ook wij in hun zone komen liggen als het waait (omdat daar hogere golven staan en omdat de stroming met de wind mee gaat). Laten wij het goede voorbeeld nemen en dan ook niet in hun zone gaan liggen als het die ene keer een keertje goed waait uit zuidwest. Zo vaak komt dat niet voor (en ik ben zelf stiekem ook van de darkside als er wel wind maar geen golven zijn).

Samengevat is dus het advies om de Line-up eens wat te observeren voor je de zee in gaat. Daarbij de focus op zowel de zee en de golven die er lopen als de surfers die in het water liggen. Waar ga je er in, zijn het vooral rechtse of linkse golven? Zijn er veel locals? In het buitenland moet je nogal op je hoede zijn. Ga je in Spanje op een van de 3 best spots van het land, dan is de kans groot dat je “RESPECT” naar je hoofd geslingerd krijgt in het spaans. Zelfs als je je aan de geschreven en ongeschreven surf-regels houdt en alleen de left-overs pakt. Surfen is dan niet zo veel meer aan. Inpakken en wegwezen is dan de enige optie. Gelukkig zijn er altijd genoeg andere opties in de buurt, die meestal niet in de storm-riders guide staan. En in Spanje nog de tip op voor 10:00 uur s’ochtends te surfen. Voor die tijd zijn de locals toch niet hun bed uit. In Frankrijk werkt dat helaas minder goed, daar zijn ze meestal wel van het vroege opstaan.

Dit was het voor nu, ik hoop hiermee een handvat te hebben gegeven voor veiligheid. Wellicht ben ik iets vergeten als LOCAL en wordt het uiteindelijk LOCALized of LOCALSonly oid. Ik heb dit idee overgenomen vanuit de kitesurf wereld, waar samen met de KNRM wordt gewerkt met de afkorting BROMFLY. Die staat voor Buddy, Release, Obstakels, Mes, Forecast, Leash (kite) en Yes (ja antwoord). Een groot verschil dus met golfsufers, waarbij die B, R, M van minder belang zijn. Uiteraard is forecast natuurlijk ook een belangrijk punt van aandacht, maar die krijg je hier op deze site weer aangeboden als er weer golven worden verwacht!

Mvg Tobias Surfweer.nl (Local)